KAWA – PIĆ CZY NIE PIĆ ?

kawa 11

1 lipca 2017 / / By admin

KAWA – PIĆ CZY NIE PIĆ ?

Ziarna kawy pochodzą z drzew i krzewów uprawianych w Afryce, Indonezji, Ameryce Południowej i wyspie Cejlon. Historia wykorzystywania kawy rozpoczęła się na początku naszej ery w Etiopii, gdzie początkowo jedzono ziarenka same lub spożywano je zmielone i wymieszane z tłuszczem zwierzęcym. W postaci napoju jako pierwsi zaczęli serwować kawę Arabowie w XIV w. W Europie zwyczaj ten przyjął się w XVII w., natomiast do Polski przywędrował w XVIII w.

 

Obecnie istnieje ok. 14 rodzajów kawy m.in. Arabica, Kenijska, Kibo Chagga, Robusta, Kolumbijskie. Stworzono mnóstwo sposobów jej podania wykorzystując dodatki takie jak śmietanka, mleko, whisky, lody lub cynamon. Jest ich ok. 30 !

 

 

KOFEINAkofeina wzór

 

Głównym powodem, dla którego kawa stała się tak popularna na całym świecie, we wszystkich środowiskach i kulturach jest jej działanie pobudzające. A składnikiem kawowych ziarenek, który jest za to odpowiedzialny jest kofeina. Jest ona całkowicie wchłaniana z przewodu pokarmowego i zostaje rozprowadzona do poszczególnych tkanek w zależności od ich uwodnienia. Nie kumuluje się w organizmie, ulega szybkiej biotransformacji i wydalana jest wraz z moczem.

 

 

 

ZWIĄZKI POLIFENOLOWE

 

Związki polifenolowe obecne w kawie to kwasy chlorogenowy, kawowy i felurowy.

 

Mogą wpływać na obniżenie frakcji LDL cholesterolu oraz obniżać jej zawartości we krwi hamując powstawanie blaszki miażdżycowej. Zatem picie kawy może przeciwdziałać miażdżycy.

 

Zdolne są także do chelatowania jonów metali, wiąże się to z usuwaniem metali ciężkich, lecz także z ograniczeniem wchłaniania żelaza.

 

Mogą łatwo ulegać utlenianiu i pośredniczyć w utlenianiu substancji niereagujących z tlenem. Wychwytują wolne rodniki tlenowe, których nadmiar w komórkach prowadzi do stresu oksydacyjnego.

 

Według niektórych naukowców kawa jest jednym z najbogatszych źródeł antyoksydantów w diecie przeciętnego człowieka. Za właściwości antyoksydacyjne kawy najprawdopodobniej odpowiedzialne są właśnie związki polifenolowe.

 

 

 

INNE ZWIĄZKI BIOAKTYWNE W KAWIE

 

Kawa jest także źródłem witaminy PP, a jest ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego, a także bierze udział w syntezie kortyzolu, insuliny i tyroksyny.
Filiżanka kawy może zawierać nawet ok. 10 % dziennego zapotrzebowania na tą witaminę.

 

Ponadto niacyna, potas i magnez zawarte w kawie mają pozytywny wpływ na metabolizm glukozy.

 

Wiele dotychczasowych badań epidemiologicznych potwierdziło, że kawa zmniejsza ryzyko zachorowań na różnego typu nowotwory, np. nowotwór sutka, czy jelita grubego. Źródłem tego działania prawdopodobnie są diterpeny. Rakowi jelita grubego może zapobiegać wzmożona perystaltyka jelit, powodowana piciem kawy.
Kawa, a dokładnie zawarta w niej kofeina, chroni przed nowotworami skóry wywołanymi promieniowaniem UV.

 

Niedawno dokonano rewolucyjnego odkrycia, że kawa zapobiega rozwojowi choroby Alzheimera. Zauważono, że kawa podnosi poziom czynnika GCSF  (bierze udział w tworzeniu połączeń między komórkami nerwowymi, a jego niski poziom obserwowany jest u osób cierpiących na chorobę Alzheimera) we krwi, co w znaczący sposób przyczyniło się do poprawienia pamięci u myszy. Zjawisko to dotyczyło jednak jedynie kawy z zawartością kofeiny, ani kawa bezkofeinowa, ani czysta kofeina nie odniosły pożądanych skutków.

 

Picie kawy zapobiega także rozwojowi choroby Parkinsona, lecz mechanizm tego procesu do tej pory nie został poznany . Przypuszczalnie to kofeina odpowiedzialna jest za obniżenie ryzyka rozwoju tej choroby.

 

 

JAKIE SA NIEKORZYSTNE WŁAŚCIWOŚCI KAWY ?

 

  1. Kawa może działać odwadniająco na osoby. Żeby uniknąć tego efektu musimy pić kawę regularnie. Wtedy możemy ją wliczyć w bilans płynów i stosować jako napój nawadniający.
  2. Stosowanie dużych ilości kofeiny (1000mg kofeiny dziennie) może powodować negatywny wpływ na organizm – drżenie mięśniowe, kołatanie serca, hipoglikemia. W tym momencie w dłuższym wymiarze czasowym może nam szkodzić.
  3. Kofeina może zmniejszać wrażliwość insulinową. Taki efekt jest notowany tylko i wyłącznie w przypadku kofeiny, natomiast w przypadku samej kawy nie. Oznacza to, że dodatkowe alkaloidy, dodatkowe substancje, które w kawie się znajdują działają ochronnie.

 

 

ZASTOSOWANIE KAWY W KOSMETYCE

 

Ziarna kawowca coraz częściej pojawiają się w produktach kosmetycznych takich jak kremy pod oczy i do twarzy, szampony, odżywki, produkty samoopalające  a szczególnie w preparaty antycellulitowe.
Zawdzięczają swoją popularność m.in. dzięki takim właściwościom jak  :

 

  • Stymulacja przemiany materii
  • Usuwanie złogów tłuszczu
  • Zwiększenie sprężystość skóry
  • Nadanie skórze elastyczności i miękkości
  • Poprawia mikrokrążenie krwi w tkankach skóry
  • Ze względu na efekt drenażu tkanek działa wyszczuplająco i detoksykująco

 

 

kofeina zielonaOstatnio sporym zainteresowaniem cieszy się  ZIELONA KAWA. Jest to surową postać ziaren, niepoddanych procesowi palenia. Od czarnej różni się tym, że w ziarnach nie zaszedł proces pirolizy – czyli rozkład węglowodanów oraz tłuszczów. Smak kawy jest nieco łagodniejszy, pozbawiony goryczki, lecz bardziej kwaskowaty. Posiada takie same właściwości jak tradycyjna czarna kawa z uwzględnieniem nieco większej ilości wspomnianego wcześniej kwasu chlorogenowego i polifenoli.

 

 

Należy pamiętać, że nie jest  cudownym sposobem na odchudzanie, a wartym do włączenia do jadłospisu „suplementem” wspomagającym utratę tkanki tłuszczowej, redukującym stres oksydacyjny oraz dodającym energii

 

 

 

Dla Sportowców ( i nie tylko ) szczególnie polecana jest KAWA KULOODPORNA ( Bulletproof coffe ) – czyli kawa z dodatkiem tłuszczu.

 

Jej autorem jest Dave Asprey, zwolennik diety Paleo. Po wizycie w Tybecie zmodyfikował zwyczaj picia herbaty z masłem z mleka krów przez tamtejszych mieszkańców i zamienił herbatę na kawę oraz masło na MCT ( kwasy tłuszczowe o średnich łańcuchach). MCT nie są metabolizowane przez wątrobę, a dzięki swej budowie trafiają bezpośrednio do mitochondriów, czyli miejsca gdzie wytwarzana jest energia.

 

Bulletproof coffe jest idealnym rozwiązaniem gdy nie mamy ochoty bądź czasu na przygotowanie śniadania przed pracą lub treningiem.  Między innymi hamuje łaknienie, zwiększa poziom energii oraz koncentrację, ale należy pamiętać, że nie jest to pełnowartościowy posiłek.

 

 

Bulletproof-Coffee-lululemon-blog-header

 

 

Przykładowy przepis :

  • 2 filiżanki gorącej, parzonej kawy
  • 2-3 łyżeczki masła klarowanego
  • 1-2 łyżeczki oleju kokosowego /MCT
  • mleko kokosowe – opcjonalnie do smaku

 

Wszystkie składniki zblendować.  Świetnym pomysłem jest włączenie dodatków takich jak kakao, laska wanilii czy cynamon.

 

 

Dietetyk Dieta Dla Zdrowia
Katarzyna Leniec

 

Bibliografia dostępna u autora